Laman

Minggu, 25 April 2010

Serat WedhatamaPANGKUR (Sembah Raga/Syariat)

1

Mingkar mingkuring angkara,

Akarana karanan mardi siwi,

Sinawung resmining kidung,

Sinuba sinukarta,

Mrih kretarta pakartining ngelmu luhung

Kang tumrap neng tanah Jawa,

Agama ageming aji.


Meredam nafsu angkara dalam diri,

Hendak berkenan mendidik putra-putri

Tersirat dalam indahnya ...tembang,

dihias penuh variasi,

agar menjiwai hakekat ilmu luhur,

yang berlangsung di tanah Jawa (nusantara)

agama sebagai “pakaian” kehidupan.

2


Jinejer neng Wedatama

Mrih tan kemba kembenganing pambudi

Mangka nadyan tuwa pikun

Yen tan mikani rasa,

yekti sepi asepa lir sepah, samun,

Samangsane pasamuan

Gonyak ganyuk nglilingsemi.


Disajikan dalam serat Wedhatama,

agar jangan miskin pengetahuan

walaupun sudah tua pikun

jika tidak memahami rasa sejati (batin)

niscaya kosong tiada berguna

bagai ampas, percuma sia-sia,

di dalam setiap pergaulan

sering bertindak ceroboh memalukan.

3


Nggugu karsaning priyangga,

Nora nganggo peparah lamun angling,

Lumuh ing ngaran balilu,

Uger guru aleman,

Nanging janma ingkang wus waspadeng semu

Sinamun ing samudana,

Sesadon ingadu manis


Mengikuti kemauan sendiri,

Bila berkata tanpa dipertimbangkan (asal bunyi),

Namun tak mau dianggap bodoh,

Selalu berharap dipuji-puji.

(sebaliknya) Ciri orang yang sudah memahami (ilmu sejati) tak bisa ditebak

berwatak rendah hati,

selalu berprasangka baik.

4


Si pengung nora nglegawa,

Sangsayarda deniro cacariwis,

Ngandhar-andhar angendhukur, Kandhane nora kaprah,

saya elok alangka longkanganipun,

Si wasis waskitha ngalah,

Ngalingi marang si pingging.


(sementara) Si dungu tidak menyadari,

Bualannya semakin menjadi jadi,

ngelantur bicara yang tidak-tidak,

Bicaranya tidak masuk akal,

makin aneh tak ada jedanya.

Lain halnya, Si Pandai cermat dan mengalah,

Menutupi aib si bodoh.

5


Mangkono ngelmu kang nyata,

Sanyatane mung weh reseping ati,

Bungah ingaran cubluk,

Sukeng tyas yen denina,

Nora kaya si punggung anggung gumrunggung

Ugungan sadina dina

Aja mangkono wong urip.


Demikianlah ilmu yang nyata,

Senyatanya memberikan ketentraman hati,

Tidak merana dibilang bodoh,

Tetap gembira jika dihina

Tidak seperti si dungu yang selalu sombong,

Ingin dipuji setiap hari.

Janganlah begitu caranya orang hidup.

6


Urip sepisan rusak,

Nora mulur nalare ting saluwir,

Kadi ta guwa kang sirung,

Sinerang ing maruta,

Gumarenggeng anggereng

Anggung gumrunggung,

Pindha padhane si mudha,

Prandene paksa kumaki.


Hidup sekali saja berantakan,

Tidak berkembang, pola pikirnya carut marut.

Umpama goa gelap menyeramkan,

Dihembus angin,

Suaranya gemuruh menggeram,

berdengung

Seperti halnya watak anak muda

masih pula berlagak congkak

7


Kikisane mung sapala,

Palayune ngendelken yayah wibi,

Bangkit tur bangsaning luhur,

Lha iya ingkang rama,

Balik sira sarawungan bae durung

Mring atining tata krama,

Nggon anggon agama suci.


Tujuan hidupnya begitu rendah,

Maunya mengandalkan orang tuanya,

Yang terpandang serta bangsawan

Itu kan ayahmu !

Sedangkan kamu kenal saja belum,

akan hakikatnya tata krama

dalam ajaran yang suci

8


Socaning jiwangganira,

Jer katara lamun pocapan pasthi,

Lumuh asor kudu unggul,

Semengah sesongaran,

Yen mangkono keno ingaran katungkul,

Karem ing reh kaprawiran,

Nora enak iku kaki.


Cerminan dari dalam jiwa raga mu,

Nampak jelas walau tutur kata halus,

Sifat pantang kalah maunya menang sendiri

Sombong besar mulut

Bila demikian itu, disebut orang yang terlena

Puas diri berlagak tinggi

Tidak baik itu nak !

9


Kekerane ngelmu karang,

Kekarangan saking bangsaning gaib,

Iku boreh paminipun,

Tan rumasuk ing jasad,

Amung aneng sajabaning daging kulup,

Yen kapengok pancabaya,

Ubayane mbalenjani.


Di dalam ilmu yang dikarang-karang (sihir/rekayasa)

Rekayasa dari hal-hal gaib

Itu umpama bedak.

Tidak meresap ke dalam jasad,

Hanya ada di kulitnya saja nak

Bila terbentur marabahaya,

bisanya menghindari.

10


Marma ing sabisa-bisa,

Bebasane muriha tyas basuki,

Puruita-a kang patut,

Lan traping angganira,

Ana uga angger ugering kaprabun,

Abon aboning panembah,

Kang kambah ing siyang ratri.


Karena itu sebisa-bisanya,

Upayakan selalu berhati baik

Bergurulah secara tepat

Yang sesuai dengan dirimu

Ada juga peraturan dan pedoman bernegara,

Menjadi syarat bagi yang berbakti,

yang berlaku siang malam.

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

fell free to comment, but no SARA and dirty talk